Wstęp
Szlomo Goren to postać, która na trwałe wpisała się w historię Izraela. Jako rabin, wojskowy duchowny i autorytet religijny, odegrał kluczową rolę w kształtowaniu żydowskiej tożsamości w nowo utworzonym państwie. Jego życie, pełne zaangażowania w sprawy narodowe oraz duchowe, odzwierciedla złożoność historii Żydów w XX wieku. W artykule tym przyjrzymy się jego życiorysowi, karierze wojskowej oraz wpływowi na życie religijne w Izraelu.
Życiorys
Szlomo Goren urodził się 3 lutego 1917 lub 1918 roku w Zambrowie. Pochodził z rodziny Goronczików, a jego rodzicami byli Awraham i Chaja Cipora. W 1925 roku rodzina Gorenów emigrowała do Mandatu Palestyny, osiedlając się w Kefar Chasidim. Już jako młody chłopak Goren wykazywał zainteresowanie naukami religijnymi – w wieku 12 lat rozpoczął studia w jesziwie Hebron w Jerozolimie. Wkrótce potem rodzina przeniosła się do dzielnicy Kirjat Mosze w Jerozolimie, gdzie Szlomo kontynuował swoje edukacyjne oraz duchowe poszukiwania.
W wieku 17 lat zdobył smichę, czyli rabiniczne uprawnienia do udzielania halachicznych decyzji. W latach 1940–1944 studiował na Uniwersytecie Hebrajskim, gdzie zajmował się filologią oraz naukami przyrodniczymi. Te różnorodne zainteresowania intelektualne miały później znaczący wpływ na jego działalność jako rabina i lidera społeczności żydowskiej.
Kariera wojskowa
W 1936 roku Goren dołączył do Hagany – żydowskiej organizacji paramilitarnej, która powstała w odpowiedzi na rosnące napięcia pomiędzy Żydami a Arabami w Palestynie. Jego aktywność nie ograniczała się jedynie do Hagany; współpracował również z organizacją Lechi, choć ostatecznie wrócił do Hagany z powodu jej bardziej ugruntowanej struktury i celów.
Po proklamacji niepodległości Izraela w 1948 roku Goren został pierwszym naczelnym rabinem Sił Obronnych Izraela (IDF). Jego zadaniem było nie tylko zapewnienie wsparcia duchowego żołnierzom, ale także organizacja ceremonii religijnych oraz pomoc w identyfikacji i pochówku poległych żołnierzy. Brał aktywny udział w I wojnie izraelsko-arabskiej, gdzie początkowo służył jako strzelec wyborowy, a następnie pełnił funkcję rabina frontowego.
Jego misje odzyskiwania zwłok żydowskich żołnierzy były niezwykle niebezpieczne i wymagały nie tylko odwagi, ale także głębokiego zaangażowania duchowego. Goren zyskał uznanie za swoje poświęcenie i oddanie sprawom żydowskim. Uczestniczył również w wojnie sueskiej, a jego kariera wojskowa kulminowała podczas wojny sześciodniowej w 1967 roku. To właśnie wtedy dotarł do Muru Zachodniego, co stało się jednym z najważniejszych momentów jego życia.
Działalność religijna i publiczna
Po zakończeniu kariery wojskowej Goren kontynuował swoją działalność religijną jako naczelnym rabin Tel Awiwu od 1968 roku. W 1973 roku objął stanowisko aszkenazyjskiego naczelnego rabina Izraela, co stanowiło ukoronowanie jego kariery. Jako rabin narodowy miał znaczący wpływ na kształtowanie polityki religijnej oraz społecznej Żydów w Izraelu.
Goren był osobą kontrowersyjną ze względu na swoje poglądy polityczne i religijne. Sprzeciwiał się negocjacjom z Organizacją Wyzwolenia Palestyny oraz porozumieniu z Oslo. Jego radykalne poglądy dotyczące bezpieczeństwa Izraela i relacji z Palestyńczykami wywoływały wiele dyskusji zarówno wewnątrz społeczności żydowskiej, jak i poza nią. Wzywał do zdecydowanych działań przeciwko liderom palestyńskim, co budziło mieszane reakcje.
W 1961 roku Goren został laureatem prestiżowej Nagrody Izraela za swoje zasługi dla narodu żydowskiego oraz społeczeństwa izraelskiego. Jego prace i działalność były doceniane przez wielu współczesnych mu liderów.
Życie prywatne
W życiu osobistym Szlomo Goren był znany jako człowiek skromny i oddany rodzinie. W 1945 roku ożenił się z Cefią Cohen, córką rabina Davida Cohena. Ich małżeństwo było oparte na wspólnych wartościach judaizmu oraz chęci służenia społeczności żydowskiej.
Ciekawostką jest fakt, że Szlomo Goren był wegetarianinem, co w kontekście tradycyjnych praktyk judaistycznych jest rzadkością. Jego styl życia podkreślał jego zaangażowanie w wartości etyczne oraz duchowe poszukiwania.
Zmarł 29 października 1994 roku w Tel Awiwie na skutek zawału serca. Został pochowany na Górze Oliwnej – miejscu szczególnie ważnym dla Żydów, które jest symbolem nadziei na przyszłość i duchowego odrodzenia narodu żydowskiego.
Zakończenie
Szlomo Goren pozostaje jedną z najbardziej znaczących postaci współczesnej historii Izraela. Jego wkład jako naczelnego rabina Sił Obronnych Izraela oraz aszkenazyjskiego naczelnego rabina Izraela ma trwałe znaczenie dla duchowego życia Żydów w tym kraju. Jego życie pełne poświęcenia dla narodu żydowskiego oraz odwaga w trudnych czasach są inspiracją dla wielu pokoleń. Choć jego poglądy były czasami kontrowersyjne, to jednak pozostają one ważną częścią debaty publicznej dotyczącej przyszłości Izraela i relacji z Palestyńczykami.</
Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).